Kuran’da “sıcak” anlamına gelen “HRR” kökünün çeşitli türevleri vardır ve “BRD” yani “soğuk” kökünün zıddıdır(1). HRR kelimesinin anlamı Türkçe’deki “hararet” kelimesiyle aynıdır. Öte yandan “hürriyet” kelimesi de aynı kökten gelir, ancak Arapça’ya Aramice’den geçmiştir ve “Huri(2), Havari(3)” çağrışımlarından gelir. Hür olan insanlar beyaz elbise giydiği için bu ifade kullanılmıştır ve “Huriler” ifadesi “beyaz gözlü yahut beyazlanmış, aklanmış, temiz” anlamlarından gelir. “Hur” kelimesi EHVERU ve HAVRA kelimelerinin çoğuludur(4). Havari kelimesi Kuran’da ilgili ayetlerde İsa’nın yardımcıları olarak geçer. Kimi bilim adamlarına göre beyaz elbise giydikleri için fiziksel beyazlaşma, kimilerine göre ise hem fiziksel, hem de manevi beyazlaşma, temizlenme manasında “hwr” kökü kullanılmıştır(5). “Havari” kelimesinin kökü “geri dönüp yardım etmek” gibi düşünülebilir. Zira “havari” ayetlerinde hem bu kişiler yardımcı(ENSAR) olarak tanımlanmıştır(6), hem de “Hwr” kökünün bir anlamı geri dönmektir. Ancak muhtemelen “hürriyet, hur, havari”(Hwr) kökleri ile “HRR” kökü ilişkisizdir. Çünkü ilk grup “temizlenme, beyazlık” ile ilişkili iken, ikincisi “sıcaklık” ile ilişkilidir. Köken olarak bunların farklılığı esasen açık olsa da Arapça’daki “şedde(çiftleme)” ibareleri kökü hakkında yanılgılara sebep olabilmektedir. İlk olarak “HRR” kökünden gelmeyen “Tahrir, Muharrir” yani “özgürleştirme, özgürleşmiş” anlamlarına gelen kelimelerin “sıcak” kelimesi ile bir ilgisi yoktur(7). Yine “Hur, Havari” kökleriyle akraba olan ve muhtemelen “temiz giysi” anlamından “ipek giysi” olarak anlaşılan “Harir” kelimesinin de “HRR” kökü ile bir ilgisi yoktur(8). Bunların dışında Kuran’da gerçekten “sıcak” anlamına gelen “HRR” kökü 4 defa kullanılmaktadır(9). “Soğuk” anlamına gelen “BRD” kökü ise cümle içinde aynı anlamda 4 kere geçmekte(10) ve 1 kere “donmuş yağmur damlası, dolu” anlamında istimal edilmektedir(11). Sonuç olarak Kuran’da tam olarak “sıcak” anlamına gelen “HRR” kökünden gelen 4 kelime kullanılmış; buna mukabil, tam olarak “soğuk” anlamında kullanılan “BRD” kökünden gelen 4 kelime kullanılmıştır. Yani SICAK ve SOĞUK kelimeleri toplam metin içinde eşit sayıda geçmektedir.

Dipnotlar:

1. الراغب الأصفهاني المفردات في غريب القرآن, ١١١, حر

2. Huri kelimesi Kuran’da dört defa geçmektedir: Duhan, 54; Tur, 20; Rahman, 72; Hacc, 22.

3. Havari kelimesi Kuran’da 5 defa geçer: Ali imran, 52; Maide, 111-112; Saff, 14(2 kere).

4. Ali Rıza Demircan, Kuran ve Sünnet Işığında Cennet Hayatı, Emir Turizm Yayıncılık, syf. 223.

5. Arthur Jeffery, Foreign Vocabulary of the Qur’an, Baroda, 1938, syf. 115-116.

6. İnşikak, 14. ayette “Rabbine dönmeyeceklerini(YA-HÛRU) sandılar” ifadesi geçer.

7. Tahrir kelimesinin geçtiği ayetler: Nisa, 92; Maide, 89; Mücadele, 3 ve Muharrir kelimesi: Ali imran, 35.

8. Harir kelimesi şu ayetlerde geçer: Hacc, 23; Fatır, 33; İnsan, 12.

9. Sıcak(HRR) kelimesinin geçtiği ayetler: Tevbe, 81(2 kere), Nahl, 81; Fatır, 21.

10. Soğuk anlamında kullanılan ayetler: Enbiya, 69; Nebe, 24; Sad, 42; Vakıa, 44.

11. Nur, 44. ayet.

Reklamlar